मुंबई प्रतिनिधी
मुंबईतील बेस्ट उपक्रमाच्या शीव-प्रतीक्षानगर परिसरातील आणिक बस आगारात सोमवारी सायंकाळी भीषण अग्नितांडव झाले. आगाराच्या आवारात उभ्या असलेल्या डागा ग्रुपच्या वेट-लीजवरील सीएनजी मिडी बसना अचानक आग लागली. काही क्षणांतच आगीने रौद्ररूप धारण करत एकापाठोपाठ अनेक बसना आपल्या कवेत घेतले. या दुर्घटनेत १० नवीन सीएनजी मिडी बस पूर्णपणे जळून खाक झाल्या असून आणखी दोन बसांचे नुकसान झाले, अशी अद्ययावत माहिती समोर आली आहे. सुदैवाने या बसमध्ये प्रवासी नसल्याने कोणतीही जीवितहानी किंवा दुखापत झाली नाही.
ही घटना सोमवारी सायंकाळी सुमारे ५.४५ वाजता आणिक आगाराच्या यार्डमध्ये, पद्मभूषण वसंतदादा पाटील मार्गावरील आरटीओ पासिंग परिसराच्या जवळ घडली. बस एकमेकींच्या जवळ उभ्या असल्याने सुरुवातीला लागलेली आग वेगाने इतर बसपर्यंत पोहोचली. आगीचे मोठे लोळ आणि काळ्या धुराचे लोट परिसरात पसरल्याने नागरिकांमध्ये काही काळ भीतीचे वातावरण निर्माण झाले.
अग्निशमन दलाच्या ताफ्याची धाव
आगीची माहिती मिळताच मुंबई अग्निशमन दलाने तातडीने घटनास्थळी धाव घेतली. सायंकाळी ५.५४ वाजता ‘लेव्हल-१’ फायर कॉल घोषित करण्यात आला. त्यानंतर चार अग्निशमन गाड्या, पाच वॉटर टँकर, एक एरियल वॉटर टॉवर, क्विक रिस्पॉन्स व्हेईकल आणि रुग्णवाहिका घटनास्थळी दाखल झाली. पोलीस तसेच बेस्टच्या वाहतूक विभागाच्या कर्मचाऱ्यांनीही घटनास्थळी पोहोचून मदतकार्य केले.
आगीवर नियंत्रण मिळविण्यासाठी अग्निशमन दलाला एक तासापेक्षा अधिक काळ प्रयत्न करावे लागले. काही अहवालांनुसार रात्री सुमारे ८.२० वाजेपर्यंत आग पूर्णपणे आटोक्यात आणण्याचे काम सुरू होते.
१० नवीन बस भस्मसात; दोन बसांचेही नुकसान
या आगीत जळालेल्या बस एसी मिडी सीएनजी बस असून त्या बेस्टच्या ताफ्यात डागा ग्रुपमार्फत वेट-लीज तत्त्वावर पुरविण्यात आल्या होत्या. विशेष म्हणजे या बस नव्याने बेस्टच्या ताफ्यात दाखल होत होत्या आणि त्यापैकी संबंधित बस अद्याप प्रवासी सेवेत उतरलेल्या नव्हत्या. त्यामुळे मोठी मानवी दुर्घटना टळली.
बेस्टकडून जुन्या बसचा ताफा टप्प्याटप्प्याने बदलून नवीन बस समाविष्ट करण्याची प्रक्रिया सुरू आहे. गेल्या काही महिन्यांत १४० पेक्षा अधिक नवीन बस ताफ्यात दाखल झाल्या असून आणखी ५० पेक्षा अधिक बस दाखल होण्याची अपेक्षा असल्याची माहिती बेस्टच्या अधिकाऱ्यांनी दिली आहे. त्याच नव्या ताफ्यातील बसांना या आगीचा फटका बसला आहे.
नुकसान किती? अधिकृत आकडा अद्याप गुलदस्त्यात
या दुर्घटनेत १० बस पूर्णपणे जळून खाक आणि दोन बसांचे नुकसान, म्हणजे किमान १२ बस आगीच्या तडाख्यात आल्या, अशी सध्याची अद्ययावत माहिती आहे. मात्र, या बसांची खरेदी किंमत, विमा मूल्य किंवा दुरुस्तीचा खर्च याबाबत संबंधित यंत्रणांकडून अद्याप अधिकृत आर्थिक आकडा जाहीर करण्यात आलेला नाही. त्यामुळे या टप्प्यावर कोट्यवधी रुपयांच्या नुकसानीचा अंदाज अधिकृत म्हणून सांगणे योग्य ठरणार नाही.
महत्त्वाचे म्हणजे या बस वेट-लीज पद्धतीवर खासगी ऑपरेटर डागा ग्रुपच्या मालकीच्या/पुरवठ्यातील असल्याने वाहनांच्या थेट मालमत्ता नुकसानीचा अंतिम आर्थिक भार कोणावर किती येणार, हे विमा, करारातील अटी आणि बेस्टच्या चौकशीनंतरच स्पष्ट होणार आहे.
आगीचे कारण अद्याप अस्पष्ट
आगीचे नेमके कारण अद्याप स्पष्ट झालेले नाही. सुरुवातीच्या चर्चेत शॉर्ट सर्किटची शक्यता व्यक्त करण्यात आली होती; मात्र अधिकृत तपास पूर्ण होण्यापूर्वी त्याला अंतिम कारण मानता येणार नाही. काही प्रत्यक्षदर्शींनी आगीदरम्यान स्फोटासारखे आवाज ऐकू आल्याचे सांगितले. सीएनजी टाक्यांशी संबंधित घटना असण्याची शक्यताही व्यक्त करण्यात आली असली तरी याची अधिकृत पुष्टी झालेली नाही.
दरम्यान, बेस्ट प्रशासन आणि अग्निशमन दलाकडून आगीचा उगम नेमका कुठून झाला, आग इतक्या वेगाने इतर बसपर्यंत कशी पोहोचली आणि आगारातील अग्निसुरक्षा उपाययोजना पुरेशा होत्या का, याची चौकशी केली जाण्याची शक्यता आहे.
चौकशीकडे लक्ष
नवीन बस प्रवासी सेवेत दाखल होण्यापूर्वीच जळून खाक झाल्याने या घटनेने बेस्टच्या आगारांमधील वाहनांच्या पार्किंग, अग्निसुरक्षा व्यवस्था आणि सीएनजी बसच्या सुरक्षिततेचा प्रश्न पुन्हा ऐरणीवर आला आहे. विशेषतः एकाच ठिकाणी अनेक सीएनजी बस उभ्या असताना आग नियंत्रणासाठी आवश्यक अंतर, अग्निशमन यंत्रणा आणि आपत्कालीन प्रतिसादाची व्यवस्था कितपत सक्षम आहे, याची तपासणी आता महत्त्वाची ठरणार आहे.
सध्या तरी या दुर्घटनेतील सर्वांत मोठा दिलासा म्हणजे १० नवीन बस जळून खाक आणि दोन बसांचे नुकसान झाले असले तरी एकाही व्यक्तीला दुखापत झालेली नाही. आगीचे नेमके कारण आणि आर्थिक नुकसानीचा अंतिम आकडा तपास पूर्ण झाल्यानंतरच स्पष्ट होणार आहे.


