मुंबई प्रतिनिधी
ऐन दिवाळीच्या सणासुदीच्या काळात सर्वसामान्यांच्या खिशाला महागाईची आणखी एक झळ बसणार आहे. आधी मदर डेअरी आणि आता अमूलनेही दुधाच्या दरात प्रतिलिटर २ ते ४ रुपयांची वाढ जाहीर केली आहे. गुरुवार, १२ नोव्हेंबर २०२६ पासून हे नवीन दर लागू होणार आहेत. त्यामुळे देशभरातील दूध ग्राहकांच्या मासिक बजेटवर अतिरिक्त आर्थिक भार पडणार आहे.
गुजरात को-ऑपरेटिव्ह मिल्क मार्केटिंग फेडरेशनने (GCMMF) अमूलच्या ताज्या पॅकबंद दुधाच्या प्रमुख प्रकारांच्या किमतीत ४ ते ५ टक्क्यांची वाढ केली आहे. कंपनीच्या माहितीनुसार, अमूल ताजा (३ टक्के फॅट) दुधाच्या दरात प्रतिलिटर २ रुपयांची, तर अमूल गोल्ड (६ टक्के फॅट) दुधाच्या दरात प्रतिलिटर ४ रुपयांची वाढ करण्यात आली आहे. यापूर्वी अमूल गोल्डचा प्रतिलिटर दर ७० रुपये होता. तो आता ७४ रुपयांवर पोहोचणार आहे. पॅकचा आकार आणि स्थानिक बाजारानुसार अंतिम किरकोळ दरात फरक असू शकतो.
मदर डेअरीचे दूधही महागले
अमूलच्या दरवाढीपूर्वी मदर डेअरीनेही दुधाच्या विविध प्रकारांच्या किमतीत प्रतिलिटर २ ते ४ रुपयांची वाढ केली आहे. दिल्ली-एनसीआर परिसरात ही दरवाढ लागू होणार आहे. त्यानुसार फुल क्रीम दुधाचा दर ७२ रुपयांवरून ७६ रुपये, टोन्ड दुधाचा दर ६० रुपयांवरून ६२ रुपये, तर डबल टोन्ड दुधाचा दर ५४ रुपयांवरून ५६ रुपये प्रतिलिटर झाला आहे. गायीच्या दुधाचा दर ६२ रुपयांवरून ६५ रुपये करण्यात आला आहे. हे दर १२ नोव्हेंबरपासून लागू होतील.
दरवाढीमागे उत्पादन खर्चाचे कारण
दुधाच्या दरवाढीमागे उत्पादन आणि प्रक्रिया खर्चात झालेली वाढ असल्याचे अमूलने स्पष्ट केले आहे. हिरवा व सुका चारा, पशुखाद्य, तेलबिया पेंड, मका, मोलॅसिस, दूध पॅकिंगसाठी लागणारे साहित्य आणि इंधनाच्या किमतीत वाढ झाली आहे. त्यातच गुजरातसह देशातील काही भागांमध्ये कमी आणि अनियमित पावसामुळे पशुखाद्याच्या उपलब्धतेवर परिणाम झाला आहे.
दुसरीकडे, दूध उत्पादक शेतकऱ्यांना दुधाचा योग्य मोबदला देण्यासाठी खरेदी दरातही वाढ करावी लागत असल्याचे अमूलने म्हटले आहे. गेल्या वर्षभरात संबंधित दूध संघांनी शेतकऱ्यांना दिल्या जाणाऱ्या खरेदी दरात ४ ते ५ टक्क्यांची वाढ केली आहे. वाढलेल्या उत्पादन खर्चाचा काही भाग ग्राहकांपर्यंत पोहोचवण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.
घरगुती बजेटवर अतिरिक्त भार
दूध ही प्रत्येक कुटुंबाची दैनंदिन गरज आहे. सकाळचा चहा, कॉफी, लहान मुलांचा आहार, दही, ताक आणि इतर खाद्यपदार्थांसाठी दुधाचा नियमित वापर होतो. त्यामुळे प्रतिलिटर दोन ते चार रुपयांची वाढदेखील महिन्याच्या खर्चात लक्षणीय भर घालणारी ठरणार आहे. विशेषतः मध्यमवर्गीय आणि अल्प उत्पन्न गटातील कुटुंबांना या दरवाढीचा अधिक फटका बसण्याची शक्यता आहे.
एकीकडे सणासुदीच्या काळात खाद्यपदार्थ आणि जीवनावश्यक वस्तूंच्या खरेदीचा खर्च वाढलेला असताना आता दुधाच्या दरवाढीने ग्राहकांची चिंता वाढवली आहे. अमूल आणि मदर डेअरी या दोन मोठ्या ब्रँडच्या दरवाढीनंतर इतर दूध उत्पादक कंपन्याही आपल्या किमतींचा फेरविचार करणार का, याकडे ग्राहकांचे लक्ष लागले आहे.


