मुंबई प्रतिनिधी
महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेच्या वर्धापनदिनानिमित्त आयोजित मेळाव्यात मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी सोशल मीडियावर प्रसिद्ध केलेल्या व्हिडिओवर पहिली सविस्तर प्रतिक्रिया देत भाजपच्या ट्रोल संस्कृतीवर जोरदार टीका केली. “जे पेरलं तेच उगवलं आणि तेच तुमच्या अंगावर आलं,” असे म्हणत राज ठाकरे यांनी गेल्या बारा वर्षांत राजकीय संवादाची पातळी घसरल्याचा आरोप केला. तसेच, पंतप्रधानांवर आणि त्यांच्या स्वर्गीय आईवर करण्यात आलेल्या आक्षेपार्ह टीकेचा निषेध करतानाच, अशी भाषा वापरण्याची सुरुवात नेमकी कुठून झाली, याचाही विचार करण्याची गरज असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
देशभर गाजलेल्या जंतर-मंतर आंदोलनाच्या पार्श्वभूमीवर सोशल मीडियावर काही व्हिडिओ व्हायरल झाले होते. त्यामध्ये पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि त्यांच्या स्वर्गीय आईविषयी अत्यंत आक्षेपार्ह भाषा वापरण्यात आल्याने मोठा वाद निर्माण झाला. या घटनेनंतर पंतप्रधान मोदी यांनी शुक्रवारी रात्री उशिरा इन्स्टाग्रामवर एक भावनिक व्हिडिओ प्रसिद्ध केला. या व्हिडिओत त्यांनी स्वतःवर झालेल्या टीकेपेक्षा आईबद्दल वापरण्यात आलेल्या अपमानास्पद शब्दांनी अधिक वेदना झाल्याचे सांगितले होते. संबंधित तरुणांना माफ करत असल्याचेही त्यांनी जाहीर केले होते.
याच व्हिडिओचा संदर्भ घेत राज ठाकरे यांनी आपल्या भाषणात म्हटले की, कोणत्याही व्यक्तीच्या आई-वडिलांविषयी किंवा कुटुंबीयांविषयी अशा प्रकारची भाषा वापरणे अजिबात योग्य नाही. “अशा खालच्या थराची भाषा वापरली जाऊ नये, हे मला शंभर टक्के मान्य आहे,” असे ते म्हणाले. मात्र, त्याचवेळी त्यांनी पंतप्रधानांना उद्देशून, “हे फक्त विरोधकांना सांगून चालणार नाही. तुमच्या पक्षातील लोकांनाही सांगा की त्यांनी मर्यादा पाळल्या पाहिजेत,” असा टोला लगावला.
राज ठाकरे यांनी भाजपच्या सोशल मीडिया यंत्रणेवर थेट निशाणा साधत गेल्या दशकभरात राजकीय चर्चेचे वातावरण दूषित करण्यात ट्रोल संस्कृतीचा मोठा वाटा असल्याचा आरोप केला. “गेल्या बारा वर्षांत याची सुरुवात झाली. भारतीय जनता पक्षाच्या ट्रोल टीमने ज्या प्रकारची भाषा, ज्या प्रकारचा द्वेष आणि वैयक्तिक टीकेची पद्धत सुरू केली, त्याचेच परिणाम आज दिसत आहेत. जे पेरलं तेच उगवलं आणि तेच तुमच्या अंगावर आलं,” असे ते म्हणाले.
पुढे बोलताना त्यांनी स्पष्ट केले की, पंतप्रधानांवर झालेली वैयक्तिक टीका चुकीचीच आहे; मात्र त्याच निकषावर इतरांच्याही सन्मानाचा विचार झाला पाहिजे. “तुम्हाला बोलले, हे चुकीचंच आहे; पण दुसऱ्यांनाही आया असतात. विरोधी पक्षातील नेत्यांच्या कुटुंबीयांवर, महिलांवर, त्यांच्या आई-वडिलांवर सातत्याने टीका होत असेल, तर त्यालाही लगाम लागला पाहिजे. राजकारणात मतभेद असू शकतात; पण माणुसकीच्या मर्यादा ओलांडता कामा नयेत,” असे राज ठाकरे म्हणाले.
राज ठाकरे यांनी यावेळी जंतर-मंतर आंदोलनादरम्यान झालेल्या पोलिस कारवाईचाही मुद्दा उपस्थित केला. आंदोलन करणाऱ्या विद्यार्थ्यांवर झालेल्या लाठीमाराचा उल्लेख करत त्यांनी केंद्र सरकारला प्रश्न विचारला. “पंतप्रधान म्हणाले की, त्यांनी मुलांना माफ केले. पण गेल्या बारा वर्षांत तुमच्या लोकांनी जे काही केलं, त्याची माफी कोण मागणार? जंतर-मंतरवर तरुणांची डोकी फोडली गेली. पोलिसांना असे आदेश कोणी दिले? त्या निर्णयाची जबाबदारी कोण घेणार? त्याबद्दल माफी कधी मागितली जाणार?” असा थेट सवाल त्यांनी केला.
राज ठाकरे यांनी आपल्या भाषणात केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांचे नाव घेतले नाही. मात्र, पोलिसांना आदेश देण्याच्या संदर्भात केलेल्या त्यांच्या वक्तव्याचा रोख केंद्र सरकारच्या सर्वोच्च नेतृत्वाकडे असल्याची चर्चा राजकीय वर्तुळात सुरू झाली आहे. त्यांच्या या वक्तव्यानंतर सत्ताधारी आणि विरोधकांमध्ये नव्या राजकीय आरोप-प्रत्यारोपांना सुरुवात होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
मनसेच्या वर्धापनदिनाच्या व्यासपीठावरून केलेल्या या भाषणात राज ठाकरे यांनी एकीकडे पंतप्रधानांबद्दल वापरण्यात आलेल्या आक्षेपार्ह भाषेचा स्पष्ट शब्दांत निषेध केला, तर दुसरीकडे भाजपच्या ट्रोल संस्कृतीवर आणि राजकीय संवादाच्या बदललेल्या स्वरूपावर कठोर टीका केली. वैचारिक संघर्ष आणि वैयक्तिक द्वेष यातील सीमारेषा पुसली जात असल्याची चिंता व्यक्त करत त्यांनी सर्वच राजकीय पक्षांनी सार्वजनिक जीवनातील भाषेचे भान राखण्याचे आवाहन केले.
राज ठाकरे यांच्या या वक्तव्यामुळे राजकीय वातावरण पुन्हा तापण्याची चिन्हे असून, पंतप्रधानांच्या व्हिडिओनंतर सुरू झालेल्या चर्चेला आता नवा राजकीय आयाम मिळाल्याचे मानले जात आहे.
