मुंबई प्रतिनिधी
मुंबईतील चैत्यभूमी परिसर आज पुन्हा एकदा निळ्या समुद्राने भरून गेला. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या 69व्या महापरिनिर्वाण दिनानिमित्त देशभरातून आलेल्या लाखो अनुयायांच्या उपस्थितीने संपूर्ण परिसर दुमदुमून गेला. मध्यरात्रीनंतरच मुंबईच्या दिशेने येणाऱ्या रस्त्यांवर, रेल्वे स्थानकांवर आणि बसस्थानकांवर अनुयायांची अविरत गर्दी ओसंडून वाहत होती.

देशाच्या कानाकोपऱ्यातून ‘भीमसागर’
महाराष्ट्रासह उत्तर प्रदेश, बिहार, मध्य प्रदेश, कर्नाटक, तेलंगणा, गुजरात, पंजाब, राजस्थान या राज्यांतून विशेष गाड्या, बस, मिनी-ट्रक आणि खासगी वाहनांनी लाखो बहुजन, दलित, मागासवर्गीय अनुयायी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांना अभिवादन करण्यासाठी मुंबईत दाखल झाले.
लहान मुलांपासून ते वयोवृद्धांपर्यंत हजारो कुटुंबे निळ्या झेंड्यांसह, भीमरायाच्या जयघोषांसह चैत्यभूमीकडे पायी चालत जाताना दिसत होती. कोणी डोक्यावर ड्रम, तर कोणी हातात संविधानाची प्रत , श्रद्धा आणि कृतज्ञतेचा एक संगमच जणू.
चैत्यभूमी परिसरात व्यापक व्यवस्था
मुंबई महानगरपालिका आणि राज्य सरकारने यंदाही मोठ्या प्रमाणावर सुविधा उपलब्ध केल्या.

शिवाजी पार्कमध्ये मोठ्या निवासव्यवस्थेची उभारणी
पिण्याचे पाणी, तात्पुरती स्वच्छतागृहे, वैद्यकीय पथके, मोबाईल चार्जिंग पॉइंट
वाहतूक सुरळीत ठेवण्यासाठी अतिरिक्त BEST बस आणि रेल्वे फेऱ्या
कायदा व सुव्यवस्था सुरळीत राहावी म्हणून पोलीस दल, SRPF, वाहतूक शाखेचे अतिरिक्त कर्मचारी तैनात
महापरिनिर्वाण दिनानिमित्त पहाटेपासूनच चैत्यभूमी परिसरात ‘लाइन’ लावून अनुयायी अभिवादन करत होते. काही अनुयायी मागील तीन-चार दिवसांपासूनच मुंबईत मुक्कामाला होते.

सामाजिक संघटनांची सेवा, ‘अन्नदान’ ते वैद्यकीय मदत
चैत्यभूमी परिसरात विविध सामाजिक संघटनांनी उभारलेल्या रांगोळीप्रमाणे शिबिरांमध्ये मोफत अन्नदान, पाणी, चहा, फराळ तसेच पहाटेपासून रात्रीपर्यंत सतत भोजनछत्राची सेवा सुरू होती. अनेक विद्यार्थी संघटना, युवक गट, महिला संघटना, स्वयंसेवी संस्था, सर्वांनी मिळून या दिवसाला सार्वजनिक सेवाभावाचा उत्सवच बनवला.
राजकीय नेत्यांची भेट
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी सकाळी चैत्यभूमीवर उपस्थित राहून डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांना अभिवादन केले. राज्य सरकारतर्फे करण्यात आलेल्या व्यवस्थेचा आढावा त्यांनी घेतला.
उद्धव ठाकरे यांनीही चैत्यभूमीवर येऊन अभिवादन करताना आंबेडकरांनी दिलेल्या समानता, बंधुता आणि स्वातंत्र्याच्या विचारांचा पुन्हा एकदा उल्लेख केला. त्यांच्या सोबत अनेक पदाधिकारी व कार्यकर्ते मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.

‘अस्मिता, कृतज्ञता आणि संघर्षाची आठवण’
महापरिनिर्वाण दिन हा केवळ एक श्रद्धांजली कार्यक्रम नसून बहुजन समाजाच्या आत्मभानाचा दिवस असल्याची भावना प्रत्येक अनुयायाच्या चेहऱ्यावर दिसत होती.
डॉ. आंबेडकरांनी दिलेल्या न्याय, समता, बंधुता या मूल्यांची आठवण करत अनेक अनुयायी म्हणत होते, “चैत्यभूमीला येणं म्हणजे आपल्या इतिहासाला, आपल्या संघर्षाला आणि आपल्या ओळखीला अभिवादन करणं.”

मुंबई, दरवर्षीप्रमाणे निळ्या लाटेने पुन्हा नटली
संपूर्ण दादर परिसर निळ्या झेंड्यांनी, विचारप्रबोधनाच्या घोषवाक्यांनी, संविधानाच्या प्रतिकृतींनी आणि आंबेडकरी गीतांनी सजला होता. रेल्वे स्थानकांवर “जय भीम”च्या घोषणा, गल्लीबोळात चालणारी ढोल-ताशांची साथ आणि भारतीय संविधानाचा गौरव करणारी पोस्टर्ससंपूर्ण वातावरणात अभिमान आणि सन्मानाची ऊर्जा भरून राहिली.
चैत्यभूमीवरील आजचा जनसागर पुन्हा एकदा सांगून गेला,
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचे विचार, संघर्ष आणि वारसा आजही कोट्यवधी भारतीयांच्या जीवनात अढळपणे उभा आहे.


