मुंबई प्रतिनिधी
राज्यात गेल्या काही दिवसांपासून जाणवत असलेला उकाडा आणि दमट वातावरण यापासून नागरिकांना काहीसा दिलासा मिळण्याची चिन्हे दिसू लागली आहेत. भारतीय हवामान विभागाने (IMD) महाराष्ट्रातील तब्बल ३० जिल्ह्यांसाठी यलो अलर्ट जारी करत पुढील चार दिवस राज्यातील विविध भागांत मेघगर्जनेसह पावसाचा अंदाज व्यक्त केला आहे. कोकण, पश्चिम महाराष्ट्र, मराठवाडा आणि विदर्भातील अनेक जिल्ह्यांमध्ये विजांच्या कडकडाटासह मध्यम स्वरूपाच्या सरी कोसळण्याची शक्यता असून काही ठिकाणी वादळी वाऱ्यांचा वेग ताशी ४० ते ५० किलोमीटरपर्यंत जाऊ शकतो.
मुंबई, ठाणे, पुणे आणि कोकण किनारपट्टीसह राज्यातील विविध भागांमध्ये मान्सूनपूर्व वातावरण अधिक सक्रिय होत असल्याचे चित्र आहे. त्यामुळे येत्या काही दिवसांत ढगाळ वातावरण, अधूनमधून पाऊस आणि तापमानातील चढ-उतार अनुभवायला मिळू शकतात.
३० जिल्ह्यांना सतर्कतेचा इशारा
हवामान विभागाने जारी केलेल्या अंदाजानुसार मुंबई, ठाणे, पालघर, रायगड, रत्नागिरी, सिंधुदुर्ग, पुणे, सातारा, सांगली, कोल्हापूर, सोलापूर, नाशिक, अहमदनगर, धुळे, नंदुरबार, बीड, परभणी, लातूर, धाराशिव, नांदेड, हिंगोली, अकोला, अमरावती, नागपूर, चंद्रपूर, भंडारा, गोंदिया, वर्धा, वाशीम आणि यवतमाळ या जिल्ह्यांमध्ये पावसाची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे.
या भागांमध्ये विजांच्या कडकडाटासह मध्यम स्वरूपाचा पाऊस पडण्याचा अंदाज असून काही ठिकाणी वादळी वाऱ्यांमुळे झाडे उन्मळून पडणे, वीजपुरवठा खंडित होणे किंवा वाहतुकीवर परिणाम होण्याची शक्यता हवामान विभागाने व्यक्त केली आहे. त्यामुळे नागरिकांनी आवश्यक ती खबरदारी घेण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
पुढील चार दिवस पावसाची मालिका
हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार १० ते १३ जूनदरम्यान राज्यातील अनेक भागांत पावसाची हजेरी कायम राहू शकते. मुंबई, ठाणे आणि पुणे परिसरात हलक्या ते मध्यम स्वरूपाच्या सरी कोसळण्याची शक्यता आहे. तर सातारा आणि कोल्हापूर जिल्ह्यांत मान्सूनच्या प्रगतीस पोषक परिस्थिती निर्माण होत असल्याने काही भागांत जोरदार पावसाचा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे.
नाशिक आणि अहमदनगर जिल्ह्यांमध्ये ढगाळ वातावरणासह विजांच्या कडकडाटाची शक्यता कायम राहणार आहे. मराठवाडा आणि विदर्भातील काही भागांतही अधूनमधून पाऊस पडू शकतो. मात्र, या सरींमुळे विदर्भ आणि खान्देशातील उष्णतेत मोठी घट होण्याची शक्यता नसून अनेक ठिकाणी कमाल तापमान ४० अंश सेल्सिअसच्या पुढे राहू शकते, असे हवामान विभागाचे निरीक्षण आहे.
मान्सूनच्या प्रगतीकडे शेतकऱ्यांचे लक्ष
राज्यात मान्सूनपूर्व हालचाली वेगाने वाढत असल्या तरी शेतकऱ्यांनी पेरणीसंदर्भात संयम बाळगण्याची गरज कृषी तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे. सध्या पडणारा पाऊस सर्वत्र एकसमान नसल्याने केवळ प्रारंभीच्या सरींवर आधारित पेरणी केल्यास नुकसान होण्याची शक्यता आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, सलग आणि समाधानकारक पाऊस झाल्यानंतरच खरिपाच्या पेरणीला सुरुवात करणे अधिक सुरक्षित ठरेल. अन्यथा उगवण झाल्यानंतर पावसात खंड पडल्यास बियाणे आणि मजुरीचा खर्च वाया जाण्याची भीती आहे.
परभणी येथील वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठाच्या हवामानशास्त्र विभागाचे प्रमुख डॉ. कैलास डाखोरे यांनी सांगितले की, सध्या मराठवाड्यातील वातावरणीय स्थितीमुळे मान्सूनच्या प्रगतीवर काही प्रमाणात परिणाम होत आहे. तथापि, १२ ते १८ जूनदरम्यान मान्सून संपूर्ण मराठवाड्यात दाखल होण्याची शक्यता असून त्यानंतर पावसाचे प्रमाण वाढू शकते.
विजांच्या कडकडाटादरम्यान सावधगिरी आवश्यक
पावसासोबत विजांचा कडकडाट आणि वादळी वाऱ्यांची शक्यता लक्षात घेता नागरिकांनी विशेष दक्षता घेण्याचे आवाहन हवामान विभागाने केले आहे. मेघगर्जना सुरू असताना शेतात, मोकळ्या मैदानात किंवा उंच ठिकाणी थांबणे टाळावे. झाडाखाली, तात्पुरत्या शेडमध्ये किंवा लोखंडी संरचनांजवळ आश्रय घेणे धोकादायक ठरू शकते.
घरात असताना विजेची उपकरणे प्लगमधून काढून ठेवावीत. तसेच नदी, तलाव, धरण परिसर किंवा अन्य जलस्रोतांमध्ये असलेल्या नागरिकांनी तातडीने सुरक्षित स्थळी जावे. वादळी वाऱ्यांमुळे होणाऱ्या संभाव्य दुर्घटना टाळण्यासाठी स्थानिक प्रशासन आणि हवामान विभागाच्या सूचनांचे पालन करावे, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
मान्सूनपूर्व पावसामुळे दिलासा, पण प्रतीक्षा अद्याप कायम
राज्यातील बहुतांश भागांत पावसाची चाहूल लागली असली तरी अद्याप सर्वत्र मान्सून पूर्ण क्षमतेने सक्रिय झालेला नाही. त्यामुळे उष्णतेने हैराण झालेल्या नागरिकांना काही प्रमाणात दिलासा मिळण्याची शक्यता असली, तरी शेतकरी आणि सर्वसामान्यांचे लक्ष आता मान्सूनच्या पुढील वाटचालीकडे लागले आहे. येत्या आठवड्यात पावसाचा जोर वाढल्यास खरीप हंगामासाठी अनुकूल परिस्थिती निर्माण होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
